Ngành Gốm là một chuyên ngành nghệ thuật đặc thù, tập trung vào việc nghiên cứu, sáng tạo và chế tác các sản phẩm từ vật liệu gốm sứ. Đây là ngành học kết hợp giữa kiến thức khoa học về vật liệu, quy trình sản xuất với tư duy thiết kế, kỹ năng tạo hình và cảm quan nghệ thuật, nhằm tạo ra những tác phẩm gốm sứ có giá trị thẩm mỹ và ứng dụng cao.
Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu rõ hơn về ngành này qua bài viết dưới đây nhé.
>>> Đội ngũ Tuhoc.com.vn đã phát triển công cụ làm trắc nghiệm sở thích nghề nghiệp Holland, để tìm ra nhóm sở thích nghè nghiệp của bạn. Đồng thời công cụ kết hợp với AI để gợi ý nghề nghiệp phù hợp ngay sau khi hoàn thành bài trắc nghiệm. Các bạn hãy thử ngay tại link này nhé!
Giới thiệu chung về ngành gốm
Ngành Gốm là gì?
Ngành Gốm là một lĩnh vực thuộc khối ngành Mỹ thuật ứng dụng, đào tạo những người nghệ sĩ, nhà thiết kế, hoặc kỹ thuật viên có khả năng sáng tạo và thực hiện các sản phẩm từ đất sét và các vật liệu gốm khác. Quá trình học tập bao gồm từ khâu nghiên cứu vật liệu, tạo hình, trang trí đến nung và hoàn thiện sản phẩm.
Ngành Gốm trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng về:
- Vật liệu và Công nghệ Gốm: Hiểu biết sâu về các loại đất sét, men, phụ gia, kỹ thuật pha chế, kỹ thuật nung (nhiệt độ, môi trường nung) để đạt được các hiệu ứng mong muốn.
- Lịch sử và Văn hóa Gốm: Nghiên cứu về lịch sử phát triển của gốm sứ Việt Nam và thế giới, các phong cách, trường phái gốm truyền thống và hiện đại, ý nghĩa văn hóa của các sản phẩm gốm.
- Tạo hình và Thiết kế Gốm: Nắm vững các phương pháp tạo hình gốm (nặn tay, bàn xoay, đổ khuôn, đắp nối), kỹ thuật trang trí (vẽ tay, khắc, đắp nổi, in hoa văn), và nguyên lý thiết kế để tạo ra các sản phẩm độc đáo, có tính thẩm mỹ và công năng.
- Nghệ thuật ứng dụng và Thương mại Gốm: Khả năng ứng dụng gốm vào kiến trúc, nội thất, trang sức, đồ dùng sinh hoạt, và hiểu biết về thị trường, kinh doanh sản phẩm gốm.
- Kỹ năng thực hành: Trực tiếp thực hiện toàn bộ quy trình làm gốm, từ chuẩn bị nguyên liệu đến hoàn thiện sản phẩm cuối cùng.
Mục tiêu của ngành là đào tạo ra những nghệ nhân, nhà thiết kế, và chuyên gia trong lĩnh vực gốm sứ, có khả năng sáng tạo, kế thừa và phát triển nghệ thuật gốm truyền thống, đồng thời ứng dụng công nghệ để tạo ra những sản phẩm gốm đương đại, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Các trường đào tạo và điểm chuẩn ngành Gốm
Ngành Gốm là ngành khá đặc thù và không nhiều trường đại học đào tạo chuyên sâu. Các trường chủ yếu là các trường chuyên về Mỹ thuật hoặc các trường có khoa/bộ môn thiết kế, nghệ thuật ứng dụng. Điểm đặc trưng của ngành này là có môn thi năng khiếu bên cạnh các môn văn hóa.
Lưu ý:
- Mã ngành 7210107 là ngành chuyên biệt.
- Điểm chuẩn năm 2024 hiện tại (tháng 7/2025) chủ yếu là điểm xét tuyển sớm (học bạ, đánh giá năng lực) hoặc điểm dự kiến. Điểm chuẩn chính thức theo kết quả thi THPT Quốc gia thường sẽ được công bố vào cuối tháng 7, đầu tháng 8 năm 2025.
- Điểm chuẩn thường là tổng điểm các môn văn hóa và môn năng khiếu (thường có hệ số nhân). Để có thông tin chính xác nhất, bạn nên truy cập website chính thức của các trường hoặc các cổng thông tin tuyển sinh quốc gia vào mùa tuyển sinh hàng năm.
Các khối thi ngành Gốm
Ngành Gốm, do tính chất đặc thù về nghệ thuật và tạo hình, chủ yếu xét tuyển các tổ hợp có môn năng khiếu. Các khối thi phổ biến bao gồm:
- Khối H00: Ngữ văn, Năng khiếu Vẽ Hình họa, Năng khiếu Vẽ Trang trí (hoặc Bố cục màu).
- Khối H01: Toán, Năng khiếu Vẽ Hình họa, Năng khiếu Vẽ Trang trí.
- Khối H02: Ngữ văn, Năng khiếu Vẽ Hình họa, Năng khiếu Trang trí màu.
- Khối V00: Toán, Vật lý, Năng khiếu Vẽ (Vẽ mỹ thuật).
- Khối V01: Toán, Ngữ văn, Năng khiếu Vẽ (Vẽ mỹ thuật).
Lưu ý: Các môn năng khiếu thường có hệ số nhân cao (ví dụ: hệ số 2) và là yếu tố quyết định để trúng tuyển. Thí sinh cần tìm hiểu kỹ quy định thi năng khiếu và cách tính điểm của từng trường.
Chương trình đào tạo ngành Gốm
Chương trình đào tạo ngành Gốm được thiết kế để trang bị cho sinh viên cả kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành chuyên sâu về nghệ thuật gốm sứ. Dưới đây là khung chương trình đào tạo tham khảo:
I. Kiến thức đại cương
- Triết học Mác – Lênin, Kinh tế chính trị Mác – Lênin, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Tư tưởng Hồ Chí Minh
- Pháp luật đại cương, Xã hội học đại cương
- Tin học cơ sở và ứng dụng
- Tiếng Anh cơ bản và Tiếng Anh chuyên ngành
- Kỹ năng mềm (tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, thuyết trình)
- Giáo dục thể chất, Giáo dục Quốc phòng – An ninh
II. Kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành
- Hình họa, Trang trí, Bố cục màu: Rèn luyện khả năng quan sát, tạo hình, sử dụng màu sắc.
- Lịch sử Mỹ thuật và Lịch sử Gốm: Lịch sử mỹ thuật Việt Nam và thế giới; Lịch sử phát triển gốm Việt Nam (Bát Tràng, Chu Đậu, Phù Lãng…) và gốm thế giới.
- Lý luận Mỹ thuật và Phê bình Gốm: Các lý thuyết về thẩm mỹ, giá trị nghệ thuật trong gốm sứ.
- Vật liệu Gốm: Nghiên cứu về các loại đất sét (cao lanh, đất sét chịu lửa), men gốm (men tro, men celadon, men rạn), phụ gia và hóa chất trong gốm.
- Kỹ thuật Tạo hình Gốm:
- Tạo hình thủ công: Kỹ thuật be trạch, đắp tay, véo tay.
- Tạo hình trên bàn xoay: Kỹ thuật vuốt gốm.
- Tạo hình bằng khuôn: Kỹ thuật đổ rót, ép khuôn.
- Tạo hình bằng máy: Các phương pháp hiện đại.
- Kỹ thuật Trang trí Gốm:
- Trang trí vẽ tay: Vẽ trên xương gốm, vẽ dưới men, vẽ trên men.
- Trang trí khắc, đắp nổi, in hoa văn.
- Sử dụng màu sắc và họa tiết trong gốm.
- Kỹ thuật Nung Gốm: Các loại lò nung (lò củi, lò gas, lò điện), quy trình nung (nung mộc, nung men), kiểm soát nhiệt độ và môi trường nung.
- Thiết kế sản phẩm Gốm: Thiết kế đồ dùng sinh hoạt (bát, đĩa, ấm chén), đồ trang trí, tác phẩm điêu khắc gốm, gốm kiến trúc.
- Ứng dụng và Thương mại Gốm: Giới thiệu sản phẩm, xây dựng thương hiệu, quản lý xưởng gốm nhỏ, kinh doanh sản phẩm gốm.
- Chụp ảnh và trưng bày sản phẩm nghệ thuật.
III. Thực hành và Đồ án
- Thực hành tại xưởng gốm xuyên suốt quá trình học.
- Thực tế nghề nghiệp tại các làng nghề gốm truyền thống (Bát Tràng, Chu Đậu, Biên Hòa…).
- Đồ án tốt nghiệp (sản phẩm gốm hoàn chỉnh hoặc bộ sưu tập gốm kèm theo hồ sơ thiết kế và thuyết minh).
Cơ hội việc làm sau tốt nghiệp
Sinh viên tốt nghiệp ngành Gốm có nhiều cơ hội việc làm đa dạng trong các lĩnh vực nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ, thiết kế và sản xuất. Nhu cầu về sản phẩm gốm độc đáo, chất lượng cao ngày càng tăng, tạo điều kiện thuận lợi cho các cử nhân ngành này.
- Nghệ sĩ Gốm/Thợ gốm chuyên nghiệp: Trực tiếp sáng tạo và chế tác các tác phẩm gốm nghệ thuật, đồ gốm thủ công.
- Nhà thiết kế Gốm: Làm việc tại các công ty sản xuất gốm sứ công nghiệp, các xưởng gốm nghệ thuật, thiết kế các sản phẩm gốm mới, mẫu mã, hoa văn.
- Giảng viên/Giáo viên Gốm: Giảng dạy tại các trường nghệ thuật, các trung tâm dạy nghề, hoặc mở lớp dạy làm gốm cho cộng đồng, du khách.
- Chuyên viên Bảo tàng/Gallery: Làm việc tại các bảo tàng, phòng trưng bày, gallery nghệ thuật để nghiên cứu, bảo quản, trưng bày và giới thiệu các hiện vật, tác phẩm gốm.
- Quản lý/Điều hành sản xuất: Làm việc tại các nhà máy, xưởng sản xuất gốm sứ, phụ trách các khâu kỹ thuật, quy trình sản xuất, quản lý chất lượng.
- Chuyên viên nghiên cứu vật liệu Gốm: Làm việc tại các viện nghiên cứu, trung tâm phát triển vật liệu mới cho ngành gốm sứ.
- Kinh doanh sản phẩm Gốm: Mở cửa hàng, gallery trưng bày và kinh doanh sản phẩm gốm sứ; quản lý các kênh bán hàng online và offline.
- Chuyên viên phục chế: Phục chế các hiện vật gốm sứ cổ, quý giá tại các bảo tàng, trung tâm bảo tồn.
Mức lương ngành Gốm
Mức lương trong ngành Gốm rất đa dạng và phụ thuộc nhiều vào yếu tố năng khiếu, kỹ năng thực hành, khả năng sáng tạo, kinh nghiệm, và đặc biệt là khả năng xây dựng thương hiệu cá nhân hoặc quy mô sản xuất kinh doanh.
- Đối với sinh viên mới ra trường (0-1 năm kinh nghiệm): Mức lương khởi điểm thường dao động từ 6 – 10 triệu đồng/tháng đối với các vị trí trợ lý thiết kế, thợ học việc tại xưởng gốm, hoặc chuyên viên tại cửa hàng kinh doanh gốm.
- Đối với người có kinh nghiệm (3-5 năm trở lên): Mức lương có thể tăng lên 10 – 25 triệu đồng/tháng đối với các vị trí thiết kế chính, nghệ nhân có kỹ năng tốt, hoặc quản lý sản xuất.
- Đối với các nghệ sĩ gốm có thương hiệu, chủ xưởng/doanh nghiệp gốm thành công: Thu nhập có thể rất cao, từ 25 triệu đồng/tháng trở lên, thậm chí hàng trăm triệu đồng nếu có những tác phẩm nổi bật hoặc hợp đồng lớn.
Lưu ý: Thu nhập của nghệ sĩ gốm tự do có thể rất biến động, phụ thuộc vào số lượng và giá trị tác phẩm bán được, các dự án hợp tác, hoặc tham gia triển lãm.
Bài viết về chủ đề Hướng nghiệp nằm trong chuyên mục Định hướng – Nơi giúp các bạn trẻ Tự tin định hướng nghề nghiệp, vững vàng xây dựng sự nghiệp.
